87. Duruşma Günü Tutanağı – 20 Şubat 2014

0

Bugünkü duruşmada sadece NSU‚yu desteklemesi muhtemel olan ’nun açıklamaları söz konusu edilmiştir. Bu. susma hakkından faydalanmıştır; fakat GBA’nın ona karşı açtığı bir soruşturma davası halen sürmektedir. Bu.’yu 7 Kasım 2011 tarihinde sorgulayan bir memur dinlenilmiştir. Bu sorgulamada Bu. yeraltı örgütü NSU‚un kendi adına düzenlenmiş belgelere nasıl ulaştığını bilmediğini iddia etmiştir. BKA tarafından gerçekleştirilen 24 ve 25 Kasım tarihlerindeki sorgulamada Bu. kayıplara karışan o üç kişinin uzun bir süre onda kaldığını, bir pasoport çıkarabilmesi için Mundlos’a kimliğini verdiğini ve 2011 yılında değin herkesten ziyade Mundlos ile diyoloğunun sürdüğünü itiraf etmiştir.

Tanıklar:

  • Max-Florian Bu. (NSU‚yu desteklemesi muhtemel olan ve ayrıca onlara 1998 yılında Chemnitz’de kalacak yer sağlayan kişi.)
  • Jörn Pe. (Kriminal daire Gotha’dan, 7 Kasım 2011 tarihinde Max-Florian Bu.’yu sorgulamıştır.).
  • , BKA‚dan, Bu.’nun 24 ve 25 Kasım 2011 tarihlerindeki sorgulamasını yapmıştır.)

Dava saat 09:48’de başlar. Bugün Avukat Schneider adına hazır bulunmaktadır. Öncelikle 36 yaşındaki Max-Florian Bu.’nun dinlenilmesi gerekmektedir. Bu.’ya avukat Heinemann danışman olarak eşlik eder. Bu., StPo’nun (Ceza Muhakemesi Kanunu) 55. Paragrafına göre bir suçla itham edilme tehlikesi oluşursa ifade vermeyi reddedebileceği konusunda bilgilendirilir. Bu., bu paragrafa dayanarak susma hakkını kullanacağını söyler; böylece sorgulaması biter.

7 Kasım 2011 tarihinde Max-Florian Bu’yu sorgulamış olan Kripo Gotha’dan tanık Pe. ile devam edilir. Pe. sorgulamanın metnini artık bilmediğini söyler. Soko „Capron“dan Dresden’e gitme ve arama yapmaları emrini almışlardır; ayrıca kendilerinden araştırma birimine hizmet edecek şekilde Bu.’da araştırma yapmaları istenmiştir. KPI Gotha’dan olan meslektaşı S. ile birlikte gitmişlerdir. Dairenin aranılmasından sonra Bu’nun ED‚ye uygun olarak muamele gördüğü KPI Dresden’in mekanlarına gitmişlerdir. Ardından da Zwickau’dan meslektaşı Lo. ile birlikte Bu.’ya kendini ifade etme olanağı vermişlerdir. Bu. oldukça gergindir; durum onun için sorun teşkil etmektedir. Bu.’ya kimi resimler de göstermişlerdir. Ayrıca onun adına düzenlenmiş bir pasaportun fotokopisini de göstermişler; ancak Bu. hemen ne boyunun ne de göz renginin onunkiyle özdeş olmadığını söylemiştir. Buna ilaveten Bu. 1990’yı yılların sonunda evine bir kadınla bir erkeği aldığını söyler. Bu. resimlerden birinde kadını tanımıştır. Pasaporttaki kişiye ilişkin ise bu kişinin 1998 ya da 1999 yılında onda gecelemiş olan birine ait olması gerektiğini söylemiştir. “Herhangi bir festivalde”, Chemnitz’deki bir konserde tanışmışlardır ve Bu. ona “tabiri caizse kalacak yer sağlamıştır.”

Götzl, kadını sorar. Pe., Bu.’nun fotoğraf kendisine gösterildiğinde şaşırmış olduğunu söyler. Bu., Beate ön ismini hatırlayabilmiştir. Kadını tasvir etmesi istendiğinde ise Bu. kadının ona ilginç geldiğini söylemiştir; fakat bundan daha fazlasını Pe. şu an hatırlayamamaktadır. Tek hatırladığı adamın da Bu.’ya sempatik geldiği ve Bu.’nun bu nedenle ikisini de evine götürdüğünü söylediğidir; fakat Bu.’un adamın eşkâlini tasvir ettiğine dair bir şey hatırlamamaktadır. Bildiği kadarıyla Bu., daha sonra söz konusu iki kişiyle herhangi bir diyoloğunun olmadığını beyan etmiştir. Düşünüyorum da, der Pe., birkaç gün kaldıklarından söz etmiştir. Bu.’ya kaç adet resim gösterdiklerini bilmemektedir. Resimlerde Böhnhardt, Mundlos ve Zschäpe vardır; başkaları da var mıdır, bilmemektedir. Soko „Capron“‚un bu konuyla ilgili durum raporlarına dair evrakları KPI Dresden’den olan meslektaşları için beraberlerinde getirmişlerdir. Götzl, yanlarında robot resimler de var mıdır, diye sorar; Pe. böyle bir şey hatırlamadığını söyler. Bir soru üzerine Pe., Bu.’ya pasaport gösterildiğinde bazı şeylerin örtüşmediğinin Bu.’nun dikkatini çektiğini söyler; fakat acaba Bu. imzaya dair bir şey mi söylemiştir; tam olarak bilememektedir. Götzl, Bu.’nun neyle itham edildiğini sorar. Pe. ellerinde arama kararının olduğunu; böylece Bu.’nun davalı konumunda değerlendirildiğini söyler. Bu.’ya banka soygunu yapmış ya da başka bir suç işlemiş olabileceğini ve bu pasaportun ’daki bir karavanda bulunduğunu söylerler.

Götzl, karavanda Bu. adında birinin kimliğinin bulunduğunu ve bu nedenle Bu.’nun soygun yapanlardan biri olabileceğine dair şüphe oluştuğunu ve burada kimlik bilgilerini faillerin hizmetine sunmuş olduğunu yüksek sesle okur. Bu. ifade vermeye hazır mıydı, sorusuna Pe., evet yanıtını verir. Pasaportun bir fotokopisi incelenir. Götzl, Bu.’nun 07.09.1998 tarihinde Chemnitz kenti tarafından düzenlenmiş olan ve 2003 yılına değin geçerli olan pasaportun fotokopisine ilişkin, 15 yıldan beri pasaportu olmadığını ya da almak için başvurmadığını, 15’li 16’lı yaşlarda almak için bir kez başvurmuş olduğunu onun da nerede olduğunu bilmediğini söylediğini hatırlatır. Pe. bu söylenenler belgelenmişse, demek ki Bu. böyle bir ifadede bulunmuştur, der. Söylenenlerin nasıl yazıya geçirildiği sorusuna Pe., dışarıdaki görevlerinde sorgulamaları bir kayıt cihazına kaydettiklerini, sonra da bunları yazıya geçirdiklerini söyler. Sonunda kişinin isteği üzerine metin kişiye sunulur; gerekli görülürse de düzeltmeler yapılır. Bu. kayıt cihazına yapılacak kayıtlar için rıza beyanı imzalamıştır.

Götzl, Bu.’nun söylediklerini yüksek sesle okur: Bu. yeni bir nüfus cüzdanı edinmek üzere başvuru yaptığı zamandan bu yana pasaportu olmadığını; kendisine gösterilen pasaportun ona ait olmadığından emin olduğunu söylemiştir; fotoğraftaki kişi o olmadığı gibi imza da onun imzası değildir. Ancak Bu. fotoğraftaki kişiyi tanıdığını düşünmektedir. Ayrıca pasaporttaki bilgilerde boyu 1, 82 cm.’dir; onun boyu ise 1, 78 cm.’dir; göz rengi olarak kahverengi yazılmıştır; onun gözleri ise yeşildir. Pe. bu içeriği doğrular. Zschäpe’nin avukatı Stahl, yine “her zamanki” soruna geldik, der ve Götzl’den okudukları birebir mi yazıya geçirilmiştir ya da bir özet midir, diye sormasını rica eder. Götzl tepkisini gösterir, sinirlenmiştir; Stahl, onun sorularını hangi sıralamayla soracağını tayin etme yetkisine sahip değildir. Sorulması üzerine Pe. dikte ettirdiğini, bu esnada sorgulananın da orada olduğu ve dinlediğini; eğer sorgulanan kastettiğim bu değil derse, konuşmanın değiştirildiğini söyler. Götzl., Bu.’nun pasaportta kendisiyle özdeş olan şeylere ilişkin ne söylediğini sorar. Buna mukabil Zschäpe’nin savunma avukatı Heer ayağa kalkar ve avukat Stahl ile konuşur; Götzl, bunun üzerine şikayetini bildirir ve Heer tekrar yerine oturur. Sonra Pe. isim dışında başka hiçbir verinin özdeş olmadığını söyler. Götzl, Bu.’nun beyanını yüksek sesle okur: Bu. bir konserde ya da bir birahanede, nerede olduğunu artık bilmemektedir; her koşulda bu kişilerle barda içerken tanışmış ve bu kişiler geceyi onda geçirmişlerdir. Pe., orada öyle yazılıysa Bu.’nun öyle söylediğinden yola çıkmaktayım, yanıtını verir; Bu.’nun ifadesine göre “siyasal anlamda sağcı motivasyonları” olan bir organizasyonun söz konusu olduğunun hatırlatılması üzerine Pe. bu bilgiyi doğrular.

Sonra Bu.’nun Chemnitz’deki sağcı camiayla olan diyalogları mevzu bahis olur. Götzl, Bu.’nun ifadesini hatırlatır: Bu. „Enno“ adında birini ve birahanedeki erkek kardeşleri hatırlamaktadır; fakat aralarında doğru düzgün bir diyalog gelişmemiştir. Pe. böyle bir ifadeyi anımsamıyorum, der; fakat Bu.’nun ifadesinde bu zaman diliminde bu camiadan uzak kaldığını, vaktiyle solculardan olan bir kadınla birlikte yaşadığını belirttiğini söyler. Götzl, sorgulamada yöneltilen bir soruyu hatırlatır: Bu.’nun, hayat arkadaşı Bayan Ja.’nın Zwickau’daki solcu camia ile ilişkisi bulunup bulunmadığı konusunda bir şey söyleyebilecek midir? Soruyu Lo. sormuştu, der Pe.; Lo. da Zwickau’dan gelmektedir. Pe., bu soruya Bu.’nun hayır yanıtı verdiğini doğrular. Götzl devam eder, şu şekilde yazılıdır: Bu. kadının adının Beate olduğunu zannetmektedir; Bu. kendisinin kadının erkek arkadaşı olup olmadığı konusunda şüpheye düşmüştür; fakat kadın öyle olmadığını izah etmiştir. Pe., Bu.’nun umuda kapıldığını fakat daha sonra kimi nedenlerle umudunun boşa çıktığını söyler. Kadın kalacak yer aradığı için onda kalabileceğini teklifi etmiştir; yoksa bu normalde Bu.’nun yaptığı bir şey değildir. Götzl, burada sebep olarak yola çıkamadıklarının gösterildiğini hatırlatır. Pe. zamanı saptama konusunda Bu.’nun 1998 yılı mıydı ya da 1999 yılı mıydı tam olarak bilemeyeceğim dediğini söyler. Kadının tasvirine ilişkin Götzl, Bu.’nun kadının uzun sarı saçları olduğu ve ondan daha kısa olduğunu söylediği hatırlatmasında bulunur. Bu, adama ilişkin oldukça uzun boylu olduğunu, hatta ondan daha uzun olduğunu ve saçlarının resimdekinden çok daha kısa olduğunu söylemiştir.

Götzl, Bu.’nun doğum belgesine şunları söylediğini hatırlatır: Temelde bu kişilerin doğum belgesi çalmış olma ihtimalleri bulunmaktadır; fakat onun bir adet doğum belgesi vardır ve belge hâlâ onun elindedir; bu yüzden çalmış olamazlar. Pe. bu bilgiyi doğrular. Pe., pasaportun bu kişilerce çalınmış olma ihtimali var mıdır sorusuna Bu.’nun evet yanıtı verdiğini söyler. Bu. ifadesinde 1998 yılından sonra her ikisiyle de diyaloğu olmadığını belirtmiştir. Götzl, Bu.’ya Matthias Di., Uwe Mundlos, Uwe Böhnhardt ve Beate Zschäpe isimlerini bilip bilmediğinin sorulduğunu, Bu.’nun da hayır yanıtını verdiğini hatırlatır. Pe. buna ilişkin bir şey hatırlamadığını söyler. Götzl, Bu.’ya Zwickau ile temasları bulunup bulunmadığının sorulduğunu ve buna Bu.’nun hayır yanıtını verdiğini hatırlatır. Götzl, Bu. ile belgelerini satıp satmadığı konusu ele alınmış mıdır, diye sorar. Pe. camiadan birinin ona danışmış olma ihtimalinin bulunduğunu, bu nedenle de mutlak surette ona böyle bir soru sorulmuş olacağını söyler:“Bütün bunları reddetti. Bu türden direkt sorular sorulduğunda hemen hayır cevabını verdi.” Götzl, Bu.’ya E. isminin sorulduğunu, onun da karşı soruyla yanıt verdiğini söyler: „Ralf ?“ Daha sonra ise bu isimli kişiyi tanıdığını reddetmiştir. Pe. bu ismin Soko „Capron“da da bir rol oynadığını, fakat soruşturmaya dahil edilmediklerini söyler.

Götzl, Bu.’nun ilk fotoğrafta yer alan kişiye ilişkin soruya, o kişinin Beate’nin arkadaşı olduğu, onun da o zamanlar Beate’yle birlikte onda kaldığını söylediğini hatırlatır. Pe. Götzl’ün yüksek sesle okuduğu şeyleri sadece doğrulayabileceğini söyler; fakat hatırlamıyordur. Götzl, Bu.’nun Beate adlı kadını farklı saçlarla olsa da iki ayrı resimde tanıdığını hatırlatır. Götzl, tutanakta robot resimlerden söz edildiğini söyler. Bu., bu resimler sana bir şey ifade ediyor mu sorusuna her seferinde hayır yanıtını vermiştir. Sandy Ne. ve Susann Dienelt isimlerine ilişkin ise Bu., bu isimlerin kendisi için hiçbir şey ifade etmediğini söylemiştir. Pe. bu isimlerin Soko „Capron“ soruşturmalarında rol oynadığını söyler. Götzl, Bu.’nun 12 yıldan beri, Dresden’de oturmaya başladığından beri sağcı camiayla hiçbir biçimde ilişkisinin olmadığını söylediğini hatırlatır. Pe., Bu.’nun hayat arkadaşı olan kadınla tanıştığı andan itibaren sağcı camia ile ilişkisini kestiğini söyler. Götzl, Bu., Beate ile o dönemde daha fazla bir diyaloğ içinde olmadığını söylemiştir, der. Bilmediği kişilerin onda kalmasına izin vermesi onun için sıradan bir şey midir, sorusuna Bu. bunun bir istina olduğunu söylemiştir, der Pe. : “Şöyle söyleyeyim: Bu kadından hoşlanmıştır.” Götzl, tutanakta, olan bitenin sorumlusu akşam ve alkoldür, diye yazılı olduğunu söyler.

Bir soru üzerine Pe. sorgulamanın küçük büroda yapıldığını, Zwickau’dan yangın binası sorumlusu Lo.’nun ve S.’nin de orada bulunduğunu söyler. Pe. soruları sormuş ve diktafona konuşmuştur. Lo. ise arada sırada daha nelerin sorulacağına dair uyarıda bulunmuştur. Bu. bir ya da iki kez diktafona konuşulanları dinleme ricasında bulunmuştur; ancak sorgulamanın sonunda tamamının bir kez daha dinletilmesinden feragat etmiştir.

avukat Kolloge, cihazdaki kayıtlar hâlâ mevcut mudur, diye sorar. Sekreter kaydedilenleri yazıya geçirmiş ve o da yazılanlar doğru mu diye kontrol etmişse o zaman hafıza kartlarının yeniden kullanıldığını söyler, Pe.; maalesef ellerinde saklayacakları oranda yeterince hafıza kartı yoktur. Avukat Von der , el konulan objeler olup olmadığını sorar. Pe., Bu.’nun hayat arkadaşının Jena’daki bir bankaya ait dekontlarına el konulduğun söyler. Zschäpe’nin avukatı Stahl, neye dayanarak Bu.’nun gergin olduğunu söylüyorsunuz diye sorar. Pe., arama yapmaya başlamak istediklerinde Bu.’nun evde olmadığını ve Pe.’nin meslektaşlarının onu iş yerinden aldıklarını söyler. Bu., oldukça gergindir; ama bu onlar için sık rastladıkları bir durumdur. Onlar yedi ya da sekiz memur olarak oradadırlar; Bu. durumu kavradıktan sonra farkedilir şekilde bir çöküş yaşamıştır. Bu.’nun yıllardır alakasının olmadığı sağcı camia söz konusudur: “Sanki geçmiş onun için yeniden hortlamış gibiydi; benim hissiyatım buydu.” Bu. için durum ilk sorgulama esnasında sakin bir hal aldı; o zaman somut yanıtlar verebilir oldu. Wohlleben’in savunma avukatı Klemke, kayıt cihazı ile yapılan sorgulamada tutanağın kimi kısımları önceden yazılı biçimde sabitlenmiş midir, diye sorar. Pe., hayır yanıtını verir; bir tek rıza beyanı ile ilgili olan tutanak önceden doldurulmuştur. Sorulması üzerine Pe. sorgulama tutanağında sekreterin ve sorgulamayı yapan memurun adı da belirtilmiştir ve sorgulamayı yapan kişi “doğru düzgün bir memur” olduğu için burada da öyle olduğundan yola çıkmaktadır. Sekreter dosyayı üçüncü bir kişiye verdiğinde imzalamamış olabilir. Klemke, fakat bu meselede ne Pe.’nin ne de sekreterin imzası bulunmaktadır, der. Pe. bunun neden böyle olduğuna dair bir şey söyleyemeyeceğim, der.

Avukat Stahl, “fotoğrafların durumu ne olursa olsun” fotoğraf dosyasının hangi amaca hizmet ettiğini sorar. Pe. fotoğraflara ilişkin olası isimleri soruşturmakla ve Bu.’nun bu isimlerle hâlâ diyaloğunun olup olmadığını incelemekle görevlendirildiklerini söyler. Stahl, Pe.’nin kayıtlarında transkripsiyon yapılırken hata yapılmış mıdır diye kontrol etme imkanı var mıdır, diye sorar. Pe. evraklara geçirilmemiş kayıt yoktur, der. Sorgulama saat 11:24’te biter. Saat 11:52’ye değin ara verildikten sonra OStain Greger, evraklarda sekreterin imzasının ve davalıya gösterilen fotoğrafların bulunduğunu söyler. Avukat Stahl, durum gereği “ihtirazi kayıt” düşerek şu açıklamada bulunuyorum, der: Tanığın hatırladıklarının kanıt değeri hakkında çok fazla bir şey söylemeye gerek yok. Ayrıca bu sorgulamada fotoğraf dosyası sayesinde başlangıçta yanlış kişiyi teşhis etme olayının tekrarlandığı ve diğer sorgulamada da devam ettiği yadsınamaz: “Bunu göz önünde bulundurmak gerekir.”

BKA‚dan tanık Vi. ile devam edilir. Vi. öncelikle sorgulamaya ilişkin durum hakkında bilgi verir. Bu. hangi suçla itham edildiği konusunda dairesinde arama yapılırken bilgilendirilmiştir. Bu., darmadağın bir haldedir; pek çok kez düşünmek için konuşmasına ara vermiştir. Vi. daha sonra Bu.’nun söyledikleri hakkında izahat verir: Bu. 1994 yılında Chemnitz’de mesleki eğitime başlamış, 1997 yılında eğitimini tamamlamıştır. 1998/99 yıllarında Dresden Frauenkirche’de sivil hizmette bulunmuştur. Daha sonra bir yıl çalışmıştır; 2000 yılında Dresden’de taş ustası olarak işe başlamıştır. Ustalık belgesini ise 2011’in Ağustos ayında almıştır. Üçlünün onun dairesinde kalması konusuna ilişkin ise Bu. Macaristan’a yapılan seyahatten söz eder. Seyahatten geri döndüğünde eski kız arkadaşı Mandy St. “bir şeylere karışmış olan” birkaç kişinin onun evinde kalmasına izin verdiğini öğrenmiştir. Sonra bu kişilerle tanışmış, sadece kadının adının „Beate“ olduğu söylenmiş, fakat iki erkeğin de ismi söylenmemiştir. Üçü bir ay boyunca orada yalnız yaşamışlardır; Bu. ise St.’de kalmıştır. Bir ay sonra St.’den ayrılması üzerine dördü bir ay birlikte oturmuşlardır. Pasaportun bir başka resimle fakat kendi ismi adına düzenlenmiş olmasına ilişkin ise Bu. şu açıklamada bulunmuştur: Uwe’lerden “daha entelektüel olanı” -ki sonradan bu kişiyle kastedilenin Uwe Mundlos olduğu ortaya çıkmıştır- pasaport başvurusunda bulunabilmesi için Bu.’dan nüfus cüzdanını vermesini rica etmiştir. Neden olarak aranıldıklarını göstermiştir. Otobandaki kukla ve bavulla ilgili hikayeden dolayı yurt dışına kaçmayı planlamaktadırlar; bunun için de pasaport gerekmektedir. Bu nedenle Bu. yaklaşık on günlüğüne nüfus cüzdanını ona vermiştir. Pasaportu ise hiç görmemiştir. Bu durum onu oldukça huzursuz etmiştir; bu kişiler Nisan’da dairesini terk ettiklerinde rahatlamıştır. Üçlü daha sonra Chemnitz’de Fritz-Hecker Bölgesi’ne taşınmıştır. Mundlos aradığı için yılda bir iki kez diyalogları olmuştur; ancak genel geçer şeylerden konuşmuşlardır.

Son arama 2011 yaz başlangıcında gerçekleşmiştir. Ayrıca üç kez de ziyaret edilmiştir: Önce 2002/2003 yıllarında Zwickau’da. Vi. Bu.’nun evi de ettiğini söylemiştir. Bu. şu açıklamada bulunmuştur: Mundlos’un daveti üzerine gelmiştir; Mundlos’un seyahatte olduğunu tahmin etmektedir. Bir çok şeyle birlikte pasaport hakkında da konuşmuşlardır. Belirli bir zaman sonra Mundlos, pasaportun ortadan kaldırıldığını, olayların zaman aşımına uğradığını, avukatlarla görüştüklerini, fakat tekrar geriye dönmenin onlar için utanç verici olduğunu söylemiştir. Bu ziyarette dikkat çekici olan eve gidilmemiş olması, aksine sokakta buluşmuş olmalarıdır. İkinci ziyaretin 2004/2005 yıllarında Radebeul’da gerçekleşmiş olması gerekir; yapılan bir telefon görüşmesinin ardından iki Uwe de gelmiştir. Bu. onların toplu taşım aracıyla geldiklerini düşünmektedir. Burada dikkat çekici olan Bu.’ya kendisiyle ilgili sorular sormuş olmalarıdır; karısını, çocuklarını, işini sormuşlardır. Bu ziyaret esnasında komşunun biri uğramış, merhaba demiştir. Son ziyaretlerini ise Bu.’nun Dresden ‚deki eski dairesinde, 2009/2010 yıllarında gerçekleştirmişlerdir. Telefonla aradıktan sonra, normal giyinmiş bir halde, yanlarında çanta olmaksızın ve toplu taşım araçlarını kullanarak gelmişlerdir. Bu. için hayat arkadaşının ve çocukların aynı anda orada bulunmaması önemli olduğu için hafta sonu buluşmaları gerekmiştir. Mutfakta kahve içilirken yine özel yaşantısına ilişkin sorular sorulmuştur. Vi., çocuklar için hediyeler de getirilmişti sanırım, der. Sonra Bu.’ya Frühlingsstraße’de bulunan doğum belgesini sorarlar. Doğum belgesinin arkasında el yazısıyla kısa bir öz geçmiş bulunmakta, çocuklara ilişkin verilerle birlikte meslek eğitimi, mesleği, ehliyet numarası vb. bilgiler yer almaktadır. Bu., bu belgenin ibraz edilmesi ve bu kişilerin o ve yaşamı hakkında bu denli bilgiye sahip olması karşısında “şok geçirir”. Bu. önce bunu hiçbir şekilde açıklayamadığını söyler; sonra telefonla aradıklarında bu soruları sormuş olmalılar, der; belgenin üzerindeki el yazısı ise ona ait değildir.

Sonra Vi. 25 Kasım 2011 tarihinde yapılan ikinci sorgulamaya geçer; o zaman Bu. daha sakin biri izlenimi yaratmıştır. Bu. yıllarca iki farklı hayat sürdürdüğünü ve böylesine bir düzen kurduğunun ayrıdına vardığını anlatır; kendi ismi kullanılarak hangi suçların işlendiğini öğrendiğinde şaşkına dönmüştür. Sonra o kişiler mevzu bahis olmuştur ve Bu. Mandy St.’yi Thomas Hi. aracılığıyla tanıdığını söylemiştir. St. sağcı camia içindedir ve onlar Skinhead birahanelerine takılmışlardır. St. bu üçlüyle nasıl tanışmıştır, bilmemektedir; lakin üçlünün Chemnitz’li başka kişilerin yanında kalmalarının çok dikkat çekeceğini sanmaktadır; belki de o esnada Thomas Starke’nin etkisi olmuştur. Vi., üçlünün Bu.’da kalmaları nasıl gelişmiştir sorusunun yanıtının açıklık kazanmadığını söyler. André E. hakkında ise Bu. Annaberg-Buchholz’daki bir konserde tanıştıkları açıklamasını yapmıştır. E. sağcı camiaya yeni katılmış olanlardandır; kısa sürede kaynaşmışlardır. E. üçlünün onun dairesinde kaldığını bilmektedir. Bu.’nun ifadesine göre E. ile olan dostane ilişkisi 2000 ya da 2001 yılında sona ermiştir. Daha sonraları E. arada sırada mesaj göndermiştir; Bu. ilk başlarda mesajlara yanıt vermiş, fakat daha sonra yanıt vermeyi bırakmıştır. Vi., Bu.’nun 2010 yılına ait bir mesajı cep telefonundan bulup çıkardığını söyler. Bu. mesajdaki sözcük seçiminden hoşlanmadığı için mesajı yanıtsız bırakmıştır. E. Bu.’yu yaz başında telefonla aramış ve onunla Dresden’de buluşmak istemiştir; Bu. onu başından savmıştır. E. Bu.’ya eski dönemdeki kişilerle hâlâ diyaloğu var mıdır, diye sormuştur. Bu. iki Uwe ile yaptığı konuşmalardan E. ile temaslarının devam ettiği bilgisine varmıştır. İki Uwe de André’ye minnettar olduklarını söylemişlerdir; ayrıca E.’nin çocukları olduğunu bilmektedirler. Aksi gibi E.’de Bu. hakkında benzer bilgilere sahiptir. Vi., E.’nin şimdiki durumuna ilişkin Bu.’nun çiçek taşıyıcılığı yaptığını söyler. Bunun dışında her iki Uwe de fraktur yazı tipi ile yapılmış dövmelerden söz etmiştir; bunun üzerine Bu. E.’nin hâlâ sağcı camia içinde olduğu çıkarımında bulunmuştur. Üstelik E.’nin “ıslah edilemez” olduğu yönünde tartışmaları olmuştur. Vi., Bu.’ya diğer kişiler ve burada sanık konumunda olanlar sorulduğunda Bu.’nun onları tanımıyorum yanıtı verdiğini söyler. Daha onra Bu. olanlardan utanç duyduğunu, bildiği ne varsa her şeyi anlatmak istediğini açıklamıştır.

Yasal hakları hakkında bilgilendirildikten sonra Bu., “bir avukatın arkasına saklanmak” istemediğini söylemiştir. Bu., bir sonraki sorgulamadan önce bir avukatla görüşmüş, fakat sonraki sorgulamalarda avukat istememiştir. Götzl, bir hesap numarası sorar. Vi., Bu.’nun Commerzbank’da kendi adına bir hesap olduğunu bildiğini, ancak bu hesabı kendisinin açmamış olduğunu belirttiğini söyler. Bir daire kiralanırken bu hesap kullanılmış olmalıdır; Bu. hesaptaki ödemelerin yapılmasına ilişkin talepler almıştır. Vi. Bu.’nun bu ödemeyi yaptığına dair kanıtlar olduğunu söyler. Hatırladığı kadarıyla Bu. ise ifadesinde ödemeyi Mundlos’un yaptığını söylemiştir. Bu. her şeyin ortaya çıkmasından korktuğu için hesabı kapamamıştır. Bu. Mundlos’a hesabı kendisinin kapaması gerektiğini söylemiştir. Vi. pasaport ve hesap numarası konusunda Bu.’ya teminat verildiğini düşündüğünü söyler. Götzl, silahlar konusunu açar. Vi. Bu.’nun kendi insiyatifiyle, üçlüye ait bir çantada sapı hafif eğilmiş, küçük bir silah gördüğü açıklaması yaptığını söyler. Ayrıca Bu. bir keresinde kapının önünde polis görmüş ve üçlüye haber vermiştir. Böhnhardt, Bu.’dan etrafa göz kulak olmasını istemiştir, sonra çatıya çıkmışlardır. Oldukça korkmuşlar ve çok dikkatli hareket etmişlerdir. Doğum belgesine ilişkin Vi., belgenin Leipzig Nüfus Dairesi’nden verildiğini bildiğini, belgenin arka sayfasında maviyle yazılmış yazının içerdiği kişisel bilgilerin suyla silindiğini ve orada iki PIN numarasının not edilmiş olduğunu sandığını, lakin Bu.’nun söz konusu numaraları bir şeyle ilişkilendiremediğini söyler. Bu. doğum belgesinin kendisinde olduğunu beyan etmiştir; belki de bulunan doğum belgesi o dairedeyken alınmıştır. Belgenin arka sayfasında Bu.’nun çocuklarının isimleri, hayat arkadaşının ismi, eski bir adres, iş yeri, ehliyet numarası ve onun yaşamına ilişkin kişisel veriler vardır. Temaslara ilişkin Vi., Mundlos’un düzenli olarak telefonla aradığını, fakat Bu.’nun onu hesap numarası yüzünden mi yoksa konut yapı şirketi yüzünden mi aradığından emin olmadığını söyler. Bu.’ya göre temelde hep aynı şeyler söz konusu olmuştur. Üçlü Limbacher Straße’den taşınırken numaralarını değiştirmiştir; ek ödeme yapılması gündeme geldiği andan itibaren ise Mundlos’un telefon numarası kendisine verilmemiştir. Fakat Bu.’nun telefon numarası Mundlos’ta kalmıştır. Bir soru üzerine Vi., onların kişisel olarak son temaslarının Bu.’nun söylediğine göre 2009/2010 yıllarında Bu.’nun Dresden’deki dairesinde gerçekleştiğini söyler.

Bir soru üzerine Vi., Bu.’nun 2000 yılının Şubat, Mart ve Nisan aylarına ait Dresden’de bir taş yontma firmasından olan maaş bordrolarının Frühlingsstraße’de bulunduğunu ve ibraz edildiğini söyler. Bu. ilk iki sorgulamasında hatırlayamadığını, fakat maaş bordrolarının evinden alınmış olma ihtimalinin bulunduğunu söyler. Vi. bu maaş bordrolarının Zwickau Heisenbergstraße’deki dairenin kiralanmasıyla ilgisinin olabileceğini söyler. Bu. üçlünün Zwickau’da taşınmış olmalarından da söz etmiştir. Götzl, yan giderlerden dolayı yapılan ihtarı sorar. Vi. Zwickau’daki konut yapı şirketine ödenmesi gereken 200 Euro’nun üzerindeki bir bedele ilişkin bir ihtardır, der. Bunun hatırlatılması üzerine Bu. uzun uzun düşünmüş, sonra da bu ihtarı onlara iletmiş olduğu sonucuna varmıştır. Vi. Polenzstraße’deki daireyi sorduklarında Bu.’nun bu daireyi bilmediğini söylediğini belirtir. Öğle arası verilir.

Saat 13:37’de duruşmaya devam edilir. Zschäpe’nin savunma makamından sadece avukat Stahl hazır bulunur. Bu.’nun hayat arkadaşına ve çocuklarına ilişkin bilgilerin hatırlatılmasından sonra Götzl, Bu.’nun 1998 yılının başlarında Macaristan’da kiminle birlikte olduğunu sorar. Vi., Bu.’nun André E.’nin orada bulunduğunu söylediğini zannediyorum, der; fakat Bu.’nun Alexander La. ile birlikte gittiğini söylediğinden emindir. Götzl, Bu.’nun Mandy’ye bu kişilerin berbat şeyler yaptığını söylediğini hatırlatır. Vi. Bu.’nun erkeklerin ve kadının ilk başta ona neden onda kalmaları gerektiğini açıklamadıklarını, ancak parça parça ve zamanla otobandaki kukla ve bavul yüzünden arandıklarının ortaya çıktığını beyan ettiğini söyler. Götzl, Bu.’ya göre kadının adının Beate olduğu ama arada sırada “Lise” olarak adlandırıldığı ve her iki erkeğin de ona böyle seslendiğini söyler. Götzl, üçlünün bir ara Thüringen’den geldiklerini anlattıklarını ve otobana bir kukla astıkları için arandıklarını, sağcı siyasi camiada çok aktif olduklarını, lakin ihanete uğradıklarını, onlar üzerinden siyasal anlamda ve haksız bir ibret dersi çıkarılmaya çalışıldığını söylediklerini hatırlatır. Ayrıca bavul görüntüsü içinde sahte bir bombadan da söz etmişlerdir. Vi., bu içeriği doğrular. Bir soru üzerine Vi., Bu.’nun Mundlos’u içlerinde daha entellektüel olan biri olarak tanımladığını ve onunla diyaloglarının daha iyi olduğunu belirttiğini söyler. Yanlarında bir bilgisayar getirmişlerdir; Mundlos bilgisayarı daha iyi kullanmıştır. Bu., Böhnhardt’tan biraz korkmuştur; çünkü Böhnhardt pek çok kez oldukça kaba bir şekilde Mundlos’un sözünü kesmiştir. Bu., Böhnhardt ve Zschäpe arasında bir ilişki olduğu tahmininde bulunmuştur; fakat üçü bir odada yatmışlardır. Vi., Bu.’nun üçlünün orada yalnız kaldığı dönemde kira ödemek zorunda kalmadıklarını, alışverişlerini kendilerinin yaptığını ve daireden neredeyse hiç çıkmadıklarını söylediğini düşünmektedir.

Götzl, Bu.’nun ifadesinde üçlünün çok iyi anlaştıklarını, daha entellektüel olanı ile Bu.’nun bilgisayar oyunu oynadığını, üçlünün içki içmediğini ve dışarıya çıkmak istemediğini söylediğini hatırlatır. Herkesin yanında bir sırt çantası ve uyku tulumu vardır. Bu. onları sadece akşamları görmüştür; normal anlamda Skinhead değillerdir; tavırları hoştur; daha çok evi ortak kullandıkları bir yaşamdan söz edilebilir. Bu. bir keresinde silah gördüğüne dair yazılı notu okurken bunun korkutma amaçlı bir silah olduğunu ilave etti, der Vi. Dördünün birlikte siyasi meseleler hakkında konuşup konuşmadıkları konusuna ilişkin soru üzerine Vi., Bu.’nun el yazısıyla ilaveler yaptığını, bu mesele hakkında daha sonra bir şeyler söylemek istediğini, ancak siyasetin her gün konuşulan bir konu olmadığını belirttiğini söyler. Götzl yüksek sesle okur: Bu. Chemnitz camiasındaki problemleri hakkında konuştuğunda üçlünün onu her zaman dikkatle dinlediğini söylemiştir. Örneğin St. ile birlikteliği, St. daha önce Chemnitz’li bir Skin ile birlikte olduğundan kıskançlık uyandırmıştır. Daha sonra da bu üçlü ona kendi endişelerini anlatmıştır. Yoldaşlık her daim temaları olmuştur; teşekkürlerini iletmişlerdir. Daha sonra yaptıkları telefon görüşmelerinde de bundan söz etmişlerdir, der Vi. Bu.’nun ifadesinde gelecekle ilgili planlar hakkında üçlünün yurt dışına gitmekten söz ettiğini, bu nedenle de pasaport edinme konusunun gündeme geldiğinir; ayrıca oradan taşınmalarının onu memnun edeceğini belirttiğini söyler, Vi.

Götzl, Bu.’nun St. ile artık birlikte olmadığı için onları taşınmaları konusunda sıkıştırdığını, St.’nin onu aldattığını ve Beate’nin Mandy ile konuşup Bu.’yu savunduğunu ifadesinde belirttiğini hatırlatır. Vi., daha sonraki bir sorgulamada bu netleştirilmiştir, der. Sonra Bu.’nun yeni partneri söz konusu olmuştur. Vi. Daniela T. ve Sandra Wa. isimlerinde iki kadından söz eder. T. hakkında Götzl, Bu.’nun söylediğine göre sağcı camiadan biri olmadığı hatırlatmasını yapar. Götzl devam eder; Bu. 1998 yılından sonra üçlü ile temas hakkında her zaman daha entelektüel olanının, Mundlos’un ona başvurduğunu ve nüfus cüzdanını sorduğunu söylemiştir. Ayrıca Bu. ifadesinde üçlünün onlara kalacak yer sağladığı için ondan memnuniyet duyduklarını, onun Chemnitz’deki sağcı camiada köklü ilişkilerinin olmadığını bildiklerini söylediğini belirtmiştir. Bunun dışında ondan uzaklaşarak ona zarar gelmesini engellemek istediklerini, fakat bu yüzden onun nüfus cüzdanına ihtiyaçları olduğunu söylemişlerdir. Vi. tüm bunları doğrular. Götzl, burada parantez içinde Bu.’nun bir süre düşündükten sonra söz konusu zaman diliminde bir pasaportu var mıydı bilmediğini beyan ettiğinin yazılı olduğunu söyler. Vi., o noktada Bu. çok uzun süre düşünmüştü, der. Götzl, tutanağa göre Bu.’nun onlara kimliğini gösterdiğini söyler; kimlikte saçları uzundur. Sağcı camiadan kimseyi tanımaması nedeniyle mi Bu.’nun nüfus cüzdanının istendiği sorusuna ilişkin hatırlatmayla birlikte onların nüfus cüzdanını sadece emniyetleri için istediklerini, kontrol edilmeleri halinde çaldıklarını söyleyeceklerine dair Bu.’ya söz verdiklerini Vi. doğrular. Götzl, Bu.’nun bir adet vesikalık resimle birlikte Chemnitz’deki nüfus dairesine gittiği hatırlatmasında bulunur. Nüfus dairesinde soruşturma yapılıp yapılmadığı sorusuna ise Vi. en azından pek çok eski nüfus cüzdanı başvurusunu değerlendirdiklerini söyler.

Belgenin Frühlingsstraße’deki yangın enkazına nasıl gelmiş olacağına dair soruya Vi., Bu.’nun Limbacher Straße’deyken belgenin alınmış olabileceği tahmininde bulunduğunu söyler. Götzl, doğum belgesi üzerindeki bilgilere ilişkin Bu.’nun daha entellektüel olan Uwe’nin telefonda sormuş olabileceğini, ancak doğrudan sormadığını aksine çocuklar hakkında genel sorular sorduğu ve son yıllarda yılda bir kez telefon etmiş olduğunu söylediği hatırlatmasına bulunur. Vi. bunu da doğrular. Belgedeki diğer bilgilere ilişkin Bu. o üçlüden birinin Chemnitz’deki ehliyet numarasını yazmış olabileceğini; PIN’lerin onun olmadığını bu yüzden hiçbir şey söyleyemeyeceğini; “Max” adı altında beyan edilen telefon numarasının uzun süredir, en az beş yıldır ona ait olduğunu söylemiştir.

Sonra el konulan objelerin resimleri incelenir; Vi. arka sayfada yer alan numaralar ve notlar aracılığıyla bu objeleri teşhis edilebilmiştir. Sonra 2002/2003 yıllarında Zwickau’da yapılan ziyaret konu edinilir. Götzl, Bu.’nun ifadesini okur: Sokakta buluşmuşlar ve sonra eve yürümüşlerdir; eski bir binadır, çok katlı bir apartmandır; kavşakta yer almadığı gibi oraya tramvay da işlememektedir. Daire zemin katındadır. Binayı görse büyük olasılıkla tanıyabilecektir; fakat sokak isimleri ona bir şey ifade etmeyecektir. Üçlü ve o evde yalnızdırlar; kadın olanı yemek pişirmiştir. Yaz mıydı, kış mıydı, bir şey söyleyemeyecektir. Dışarıda oturulabilirdi; lakin bu onların üslubu değildi. Bu hatırlatmadan sonra Götzl, Bu.’nun daireye dair bir şeyler söyleyip söylemediğini sorar. Vi., sanırım der, Bu. dairenin “küçük burjuvalara” özgü ve “kiç” olduğundan söz etmişti; dairede dini çağrıştıran objeler yoktur; Bu. bir kedi isminden bahsetmiştir. Götzl, burada dairenin “oturulabilir” olduğunun yazılı olduğu ve banyo paspasları ile perdelerden söz edildiğini hatırlatır. Götzl, Bu.’nun ifadesinde kendini orada iyi hissetmediğini ve biran önce oradan gitmek istediğini söylediğini hatırlatır. Götzl, Bu.’nun esasen neden oraya gitmiş olduğunu sorar. Vi., davet edildiği için Bu.’nun oraya gittiğini söyler; lakin Bu. onun seyahette olduğunu zannetmiş ve pasaportuna ne olduğunu sormak istemiştir. Götzl, Bu.’nun ifadesine göre Mundlos’un telefonda ona pasaportun yok edildiği garantisi verdiğini hatırlatır. Üçlünün geçimlerini nasıl sağladıkları meselesi sorgulamada konu edilmiş midir sorusuna Vi., para temin edildiğinden bahsedilmiştir, der. Ve çok zaman öncesinde Mundlos’un bir konserden para alması söz konusu olmuştur. Ayrıca tişört imalatından ve Monopoly oyununu temel alan „“ ya da „Pogromoly“ oyunundan söz edilmiştir. Bu., pek çok şey öylesine anlatılmıştır ya da belki de anlatılanları o şekilde biçimlemişimdir, demiştir. Götzl, Bu.’nun üçlünün bir işi olmadığını söylediğini de hatırlatır. Sonra Bu.’nun kendi eliyle düştüğü bir not vardır: üçlü para temin etmeleri gerektiğini söylemişlerdir; ancak Bu. paranın nereden geldiğini bilmek istememiştir, onlar da Bu.’ya bunu söylememişlerdir. Söz konusu kişilerin cezai bir suç planladıklarını bilip bilmediği sorusuna Bu.’nun hayır yanıtını verdiğini söyler Götzl. Bu., Chemnitz’ten ve o camiadan ayrıldığı için rahatlamıştır; bunu üçlüye de söylemiştir ve Uwe’de yaşamını berbat ettiği, öğrenimini yarıda bıraktığı için pişmandır. Bu. diğerlerinden farklı olarak Uwe ile konserler, Mandy vb. şeylerde daha ayrıntılı konuşmuştur. Götzl, daireye ilişkin Bu.’nun dairede Nazi sembollerinin, silahların, emniyete dair başka özellikli şeylerin ya da dikkat çekici herhangi fevkaladeliklerin olmadığını, sadece ev tipi bir jimnastik aletinin bulunduğunu söylediği hatırlatmasında bulunur.

Sonra Götzl, Bu.’nun üçlüden herhangi bir talimat almadığı ya da kendisinden bir şey rica etmediklerini ifadesinde belirttiğini hatırlatır. Yıllar sonra Commerzbank’tan bir mektup alır; onun adına açılan banka hesabı, onun hesabı değildir. Uwe onu aradığında ona bunu sormuş, Uwe de bir daire kiralama işinde bu hesabın kullanıldığını ve hesabın kapatılabileceğini söylemiştir. Sonra uzun bir süre Uwe’den ses çıkmamış, 100 ya da 200 Euro civarında hesap işletim ücreti ödenmesi söz konusu olmuş, o da bu parayı ödemiştir; altı ay kadar önce hesap yine eksiye düşmüş, fakat bu kez ödeme yapmamıştır. 2009 yılında Bu.’nun Sparkassen Bankasına ait hesabından ödeme yapılmıştır. Bu. havaleyi yaptığını ve Uwe’nin daha sonraki bir ziyaretinde Dresden’de ona parayı verdiğini, ancak bunun hangi yılda olduğunu bilmediğini, fakat iki çocuğunun da orada olduğunu ifadesinde belirtmiştir. Vi. hatırladığı kadarıyla Bu.’nun ikinci çocuğunun Aralık 2008 tarihinde dünyaya geldiğini söyler. Götzl, Bu.’nun karısı ve çocukları oradayken üçlünün onu asla ziyarete gelmediğini söylediğini hatırlatır; yani çocuklar Bu.’nun ailesinin yanındadır; tahmini olarak saat 10’a doğru ve hafta sonu olması gerekir; çünkü diğer günlerde bu saatlerde çalışıyordur. Mundlos ve Böhnhardt, 2009 ya da 2010 yılında çocukları tebrik etmek üzere ona uğramıştır. Üzerlerinde rahat giysiler vardır; spor ceket giymişlerdir ve kendinden emin haldedirler. Beate yanlarında yoktur. Vi. bunları doğrular. Bu.’nun ifadesinde Uwe’lerin çocuklara hediye olarak kilden yapılmış içlerinde 100’er Euro’nun bulunduğu iki küçük kumbara hediye ettiğini söylediğine dair hatırlatmayı Bu. doğrular. Götzl, ayrıca Bu.’nun ifadesinde onları orada kimse tanımadığı için hâlâ Zwickau’da oturduklarını, fakat bir kez taşındıklarını belirttiğini söyler. Götzl okumaya devam eder: Bu.’nun çocukları, işi, hâlâ bilgisayarda oyun oynayıp oynamadığı gibi şeyler konuşmuşlardır.

Daha sonra Bu.’ya düzenli olarak tatile çıktıklarını söylemeleri söz konusu olmuştur; bunun üzerine Bu. parayı herhangi bir yerden temin etmiş oldukları tahmininde bulunmuştur. Vi. bu bilgiyi doğrular. Götzl okur: “Yani şöyleydi; yaşantım hakkında pek çok soru sormuşlardı. Ben ise bankadaki hesap kapatıldı mı diye sordum.” Sonra Götzl, ikisi arasında bir şeyler var mıydı, diye sorar. Vi., Bu.’nun aramızda bir şey yok dediğini zannediyorum, der. Götzl, Bu.’nun şu söylediklerini hatırlatır: Bu.’ya André ile hâlâ diyaloğu var mıdır, diye sorulmuştur; onlar André E. ile hâlâ diyalog içindedirler; fakat Mandy St. ile artık hiçbir diyalogları kalmamıştır. Vi., bu bilgiyi de doğrular. Götzl Bu.’nun Radebeul’daki ziyarete ilişkin ifadesinde onların yanlarında çantaları olmadığını, iki ya da üç saat sonra da gittiklerini söylediğini okur. Bahçede oturmuşlardır ve sonra da yürüyerek gitmişlerdir. Konuşmalarının içeriğini artık aranmadıkları, sakin oldukları ve denemeler yaptıkları oluşturmuştur; bir avukat için daha zaman vardır. Paradan ya da işten hiç söz etmemişlerdir; telefonda ise Bu.’ya sık sık bir şeye ihtiyacı var mıdır, diye sormuşlardır ki burada kastedilen maddi ihtiyaçlardır; fakat Bu.’nun bir şeye ihtiyacı olmamıştır. Vi. Bu.’nun dediğine göre Böhnhardt’ın gözlük taktığını doğrular. Vi., Bu’nun., Mundlos’un saçlarının seyrekleştiğini tarif ettiğini de söyler. Götzl, onların Bu.’nun sağcı camiadan ayrılmasına ve Neustadt’ta daha çok alternatif denecek bir semtte yeni bir daireye taşınmış olmasına anlayış gösterdiklerini ve politika hakkında konuşulmadığını hatırlatır. Aralarındaki son diyalog yaz başı ya da yazın yaptıkları telefon görüşmesi olmuştur; André ile birlikte bir film izlediklerinden söz etmişlerdir; telefon görüşmeleri birbirine benzemektedir; kız arkadaşına ilişkin sorular sorulmuştur; acaba yeni bir bebek yolda mıdır, daire nasıldır vb. Bu içeriği de Vi. doğrular.

Sonra Bu.’nun üçlüyle olan kişisel diyaloğunn kronolojik sıralaması mevzu bahis olur. Vi. önce her şeyin iki ay birlikte oturmalarıyla başladığını söyler; sonra Zwickau’daki ziyaret, sonra 2004 yılında Radebeul’daki ziyaret, ardından 2009/2010 yıllarında Dresden’deki ziyaretler; bunun dışında da telefon görüşmeleri olmuştur. Vi., Bu.’nun itirafta bulunduğu yardım eylemlerini de onunla birlikte birebir gözden geçirdiklerini tasdik eder: barınacak yer sağlama, nüfus cüzdanını onların hizmetine sunma, pasaport temin edilmesi, Commerzbank hesabındaki ödemelerin yapılması. Vi. Bu’nun “hepsi bu kadar” dediğini tasdik eder. Götzl, Bu.’nun ilk sorgulama ile olan farklılıklara ilişkin şunu söylediğini hatırlatır: “İkisinin de ölü bulunduğunu duyduğumda korktum. Kendim için ve ailem için korktum. Hırsızlık olayı ile benim aramda herhangi bir bağ görmedim. Mundlos’un bana söylediklerinin aksine pasaportun bulunması karşısında çok şaşırdım.” Götzl, Bu.’nun sağcı camia ve diğer camialardan saldırıya uğrayabileceğinden çok korktuğunu söyler. Bu., üzgündür; birilerinin onun ismini kullanarak suç işlemiş olması dayanılmazdır; bu onun bittiğinin ve ihmalkarlığının bir göstergesidir. Bundan utanç duymakta ve olanlardan haberi olmadığı için bu işi önceden sonlandıramamış olması onu öfkelendirmektedir.

Sonra 2000 yılına ait maaş bordroları söz konusu olur. Götzl, Bu.’ya bu bordroların bulunmasını nasıl açıkladığının sorulduğunu söyler; Bu. bu sene içinde Mundlos ile diyaloğunun olmadığını söylemiştir çünkü. Bordroların yanı sıra Zwickau Heisenbergstraße’deki dairenin kira sözleşmesi de Bu.’ya ibraz edilmiştir; taşınılan yer olarak gösterilen bu adres, Bu.’nun eski ikametgâh adresidir. Vi., sanırım Bu., bunu açıklayamadığını söylemişti, der. Götzl, Bu.’nun ifadesinde daireyi kiralamadığını, sözleşmenin altındaki imzanın kendisine ait olmadığını ve bilgisi dahilinde maaş bordrosunu kimseye vermediğini söylediğini hatırlatır; maaş bordrosunun ona ait olduğunu teşhis eder. Bu.’nun Heisenbergstraße’deki daireye ilişkin bir şey bilmediğini, aksine sadece Zwickau’daki daireden haberi olduğunu Vi. doğrular. Bu.’nun kendi adına kiralanmış bir daireden de haberi olmadığını doğrular. Götzl, GGZ’in 2 Nisan 2003 tarihinde Zwickau’daki Heisenbergstraße 6 numaralı dairenin yan giderlerin talep edilmesi gerekçesiyle Bu.’nun Leisniger Straße Dresden’deki eski adresine ihtar çekildiğinin ve ödemesi yapılmamış olan 278,95 Euro’luk tutarın 17 Nisan 2003 tarihinde ödendiğinin Bu.’ya hatırlatıldığını söyler. Götzl hatırlatmaya devam eder: Bu., Mundlos’un numarasının onda olması gerektiğini söylemiştir; öyle olmalıdır; belki de Mundlos ona bunu sormuştur. Götzl, Bu., banka hesabından haberi olduğunu fakat kendi adına bir dairenin kiralandığından ve bunun için de maaş bordrosunun verildiğinden haberi olmadığını belirtmiştir, der. Kendisine ihtar çekildiğini de hatırlamamaktadır. Vi. Bu bilgileri doğrular. Saat 15:04’e değin ara verilir.

Duruşmaya ikinci sorgulamadaki ifadeyle devam edilir. Bu. dünkü sorgulamasına ilaveten son on üç yılda bir düzen oluşturduğunu ve kendisine sorulan sorularda nasıl davranması gerektiğinin üçlü tarafından kendisine dayatıldığını söylemiştir, der Götzl. Vi., Bu.’nun böyle bir açıklama yapmadığını söyler. Fakat Bu.’nun ifadesini hatırlamaktadır: Bu. ifadesinde on üç yıl boyunca pek çok şeyi bastırıp görmezden geldiğini ve bu nedenle de ani yapılan arama karşısında ve 7 Kasım’daki sorgulamada her şeyi bir kere de hatırlayamadığını söylemiştir. Önce Mundlos ve Böhnhardt’ın soy isimlerinin karıştırılması söz konusu olmuş; ancak daha sonra böyle bir karışıklığın olmadığı ortaya çıkmıştır. Üzerinde Mundlos’un da resminin olduğu bir dosya gösterilmiştir. Fotoğraf eski de olsa Bu.’nun kesin bir biçimde Mundlos’u teşhis ettiğine dair ifadeyi Vi. doğrular. Götzl, Bu.’nun ifadesinde telefon görüşmelerindeki davranış biçimlerine dair Mundlos’u asla kendi cep telefonundan aramaması, onu bilakis bir telefon kulübesinden araması gerektiğini ve Dresden-Pieschen’de bir telefon kulübesi hatırladığını belirttiğini söyler. Vi. sonra, Bu. vaktiyle Zwickau’daki daireye ait faturalara ilişkin soruları olabileceğini söylemiştir, der. Vi. Bu.’nun Radebeul’daki dairede eski kız arkadaşı Wa. ile birlikte oturduğunu, belki de kendini o adrese hiç kaydettirmemiş olabileceğini söyler.

Sonra Götzl, Bu.’nun Mandy St. ile tanışması konusuna ilişkin ifadesinde söylediği şeyleri hatırlatır: Bu dönemde Thomas Hi. bir Skinhead’di ve Chemnitz camiasını tanıyordu. 1997 yılında Bu. da Skinhead olmuştur; bu camiaya ait olabilmek için Hi.’yi örnek almıştır. Müzik ve provakasyondan çok etkilenmiştir; etkilere açık biridir. St.’de bu dönemde bu camidadır ve ondan önce „Enno“ adında bir Skinhead’le birlikte olmuştur. St. onun için „Enno“nun kız arkadaşı olduğundan sadece bu camiadan biridir. Onlar ayrıldıktan sonra St. bu camiada pek sevilen biri olmamıştır. Bir Skinhead birahanesine ilk kez Mandy ve Thomas’la birlikte Chemnitz’de gitmiştir; o zamanlarda Mandy ile birliktedirler. Bu. yeni biri olduğu ve Mandy ile birlikte olduğu için orada pek hoş karşılanmamışlardır. Bu durum böyle de devam etmiştir; Bu. hiçbir zaman doğru düzgün bu camia tarafından kabul görmemiştir. Arada sırada Vi. sözkonusu bilgileri doğrular. Götzl, Bu.’nun Mandy hakkında Franken’daki Selb-Marktredwitz ile ve oradaki Skinhead camiası ile temasları olduğunu söylediğini hatırlatır ve Bu.’nun bu konuda başka açıklamaları olmuş mudur, diye sorar. Vi. Bu.’nun bu temasları, Mandy’in bir süre orada oturmuş olmasıyla ilişkilendirdiğini söyler. Götzl, Bu.’nun ifadesinde söz konusu temaslara dair somut bir şeyler söyleyemediğini hatırlatır. Götzl, Bu.’nun Mandy, Böhnhardt, Mundlos ve Zschäpe’yi nereden tanıdığına ilişkin bir açıklama yapıp yapmadığını bilmek ister. Vi., Bu.’nun Thomas Starke adına değindiğini ve ilk başlarda bu camiada pek kabul görmediğini, üçlünün onda kaldığının gizli tutulması gerektiğini, buna rağmen bir konserde Starke’nin onu takdir edercesine elini sıktığını anlattığını söyler. Götzl, Bu.’nun Mandy’nin üçlü ile nasıl diyaloğa geçtiğine dair somut bir fikri olmadığını ve onların onda kalabileceği düşüncesine nereden vardığını bilmediğini söyler; ancak Bu. konuşmalardan onların Chemnitz’de tanınan Skinhead’lerde kalmalarının mümkün olmadığını ve Starke’nin bu meseleyle bir alakasının olduğunu çıkarmıştır. Starke bu camia da tanınan, önemli bir kişiliktir, eski bir Skinhead’dir; uzun zamandan beri aktif olarak çalışmaktadır ve sağcı konserler organize etmektedir. Vi. Bu bilgiyi doğrular. Götzl, Bu.’nun ifadesinde Starke’nin üçlünün onda kaldığından haberi olması gerektiğini, en azından üçlünün onda kaldıkları dönemde bunu kendilerinin söylediğini belirttiğini hatırlatır. Götzl devam eder: Bu.’nun söylediğine göre üçlü, eskiden hapishanede bulunduğu dönemde yıllarca yardım ettikleri Starke tarafından hayal kırıklığına uğratılmışlardır. Vi. bu ifadeyi doğrular. Götzl, St. üçlüye kalacak yer bulması için talimat mı almıştı yoksa bu onun kendi fikri miydi sorusuna Bu.’nun verdiği yanıtı hatırlatır: Bu., St.’nin kendi insiyatifiyle onun dairesini seçmiş olması gibi bir şeyi ondan beklemediğini; hatta St.’nin üçlüyü ilk kez onun dairesine yerleştirilmeleri bağlamında tanımış olacağını söylemiştir. İfadeye göre Bu., Beate bir keresinde doktora gitmek zorunda olduğunda Mandy’nin kendi sağlık sigortası kartını ona verdiğini bildiğini söylemiştir. Mandy’nin üçlünün bir pasaport temin etmek için Bu.’nun nüfus cüzdanına baktıklarını da biliyor olması gerekir. Mandy camiadan biri olarak çoktan tanındığı için bu konuda başvurulacak biri değildi.

Bu.’nun Mandy’de kaldığı ilk ay, üçlü Bu.’nun dairesinde kalmıştır; bazen hep birlikte Bu.’nun dairesinde bulundukları da olmuştur; yani Mandy’nin üçlü ile diyaloğu olmuştur. Sonra Mandy onu aldatmıştır ve o üçlünün yanına, tekrar dairesine taşınmıştır. Bu., üçlünün, Mandy’i güvenilir biri olarak görmediklerinden daha sonra onunla olan diyaloglarını sürdürmek istemediklerini zannetmektedir. Fakat belki de, ayrılmalarından sonra Bu. Mandy hakkında iyi şeyler söylemediği için onun tarafını tutmuşlardır. Vi. bu ifadeyi doğrular. Götzl, André E.’ye ilişkin başka bilgilere ulaşılmış mıdır, diye sorar. E. 2011 yılında Bu.’yu tekrar aramış olmalıdır; Bu. telefonunda bir mesaj bulmuştur; E. kamyonla çiçek dağıtımı yapmaktadır ve çocukları olmuştur, der Vi. Götzl, Bu.’nun ifadesinde E.’yi St. aracılığıyla tanıdığını, E.’nin de kendisi gibi bu camiada yeni olduğunu söylediğini hatırlatır. Vi: “Evet.” Bir soru üzerine Vi. Bu.’nun telefon görüşmelerinden hareketle E.’nin her iki Uwe’yle ve Zschäpe’yle diyaloğu olduğu sonucuna vardığını söyler. Götzl, Bu.’nun ifadesinde üçlünün onda kaldığı dönemde E.’nin de pek çok kez onda bulunduğunu söylediğini hatırlatır. Götzl devam eder: İfadeye göre Bu.’nun E. ile diyaloğu 2000 ya da 2001 yılına değin sürmüştür; daha sonra ise André hakkındaki havadisleri her iki Uwe’den ve Beate’den almıştır. E. düzenli olarak zaman zaman mesaj göndermiştir; yeni yılda falan. Önceleri bu mesajları yanıtlamış, bir zaman sonra E. yeni yıl kutlaması olarak “başarılı bir savaş yılı” dileyince ona yanıt vermeyi kesmiştir; çünkü bu türden şeylerle işi olsun istememiştir. Vi. bu ifadeyi doğrular. Yıllar sonra 2011 ilkbaharda ya da yazın bir kere daha aramış olmasını ve konuşmalarda kişisel şeylerin geçtiğini de Vi. doğrular. Götzl, üçü hakkında konuşulmadığının, fakat zaten cep telefonunda böyle konuşmaların hiç yapılmadığının söylendiğini hatırlatır. Vi: “Tam olarak böyle.”

Sonra Götzl, 24.12.2010 tarihli Bu.’nun cep telefonunda bulunan bir mesajı yüksek sesle okur: “Hepinize Heil! Ben ve ailem size güzel bir Yule kutlaması (bir Kuzey Avrupa Kutlaması) diliyoruz. Atalarımız ve Tanrılarımız sizi korusun. Mesele küle sahip çıkmak değil, ateşe sahip çıkmak! Heil Odin! MKG, André ve Aile.” Bu. bu konuda “tümüyle anaokulundaki gibi” demiştir ve bu mesaja yanıt yazmamıştır. Vi. bu bilgiyi de doğrular. Götzl, E.’nin yaptırdığı fraktur yazı tipi dövmeler konusunda Bu., o ve Uwe’nin André ıslah edilemeyeceği için bu dövmelerle eğlendiklerini söylediğini belirtir. Vi. bunu doğrular. Dresden’deki son ziyarette diye Götzl, Bu.’nun ifadesine devam eder; onlar Bu.’ya ve André’ye minnettar olduklarını söylemiştir; Bu. da buradan E.’nin onlara yardımcı olmaya devam ettiği sonucunu çıkarmıştır; fakat nasıl yardımcı olduklarını bilmemektedir. Götzl devam eder; her iki Uwe’de Bu.’ya paraya, bir video kameraya ya da benzeri bir şeye ihtiyacı var mıdır, diye sormuşlardır; fakat Bu. yardımı kabul etmemiştir. Vi. söylenenleri doğrular. Üçlünün Bu.’nun dairesinde yaşarkenki politik eylemlerine ilişkin Vi., Bu.’nun Mundlos’un bir Skinhead dergisi için makaleler kaleme aldığını ve sayfa düzeni yaptığını söylemiştir; ayrıca Bu. „Pogromly“ adında bir oyundan bahsetmiştir. Götzl, Skinhead dergisi hakkında Bu. ve Mundlos arasında konuşmalar geçtiğini; Mundlos’un dergilerde sadece konserler hakkında yazdığı, bu konserlerde de içki tüketmek dışında bir şeyin söz konusu olmadığını söyleyerek şikayet ettiğini hatırlatır. Bu ifadesinde üçlünün “kendi bakış açılarından zamanı iyi değerlendirmek” adına oyun üzerinde çalıştıklarını belirtmiştir. Götzl, Bu.’nun ifadesinde oyunun amacının Monopoly adlı oyunla aynı olduğunu; kentlerin eski Alman kentleri olduğu ve bu kentler arsında Königsberg ve Ostpreußen’un da yer aldığını söylediğini belirtir. Oyun SS-Run harflerine ve ortasında bir kurukafa resmine sahiptir. Bu., o zamanlar oyunu zevksiz, kötücül bir eğlence olarak görmüştür; bugün ise oyunun insanları küçük düşürdüğünü, aşağıladığını düşünmektedir. Para kazanmak için oyundan çok sayıda imal ettiklerini söylemişlerdir. Bu.’nun oyunları kime sattıkları ve kimin alıp götürdüğü hakkında söyleyebileceği bir şey yoktur; her koşulda günün birinde oyunlar tümüyle ortadan kalkmıştır. Vi. bu bilgiyi doğrular.

Sonra Bu.’nun gördüğü silahlar söz konusu olur; Götzl, Bu.’nun onlar bazen akşamları karanlıkta daireyi terk ederken yanlarında bir silah var mıydı, bunun farkına varmadığını söylediğini hatırlatır; ancak yanlarında göz yaşartıcı spreyin olduğunu bilmektedir. Sonra polisi sokakta gördüklerindeki durum konu edinilir. Götzl, Bu.’nun ifadesinde üçünün çabucak yerlerinden zıplayıp dairenin kapısının arkasına geçtiklerini belirttiğini söyler. Böhnhardt, Bu.’ya tekrar bakmasını; gerekirse çatıya çıkacaklarını söylemiştir. Götzl okumaya devam eder: Polis sokakta beklemeye devam etmiştir. Belki de silah gündeme gelmiştir. Bu halleri üçlünün diğer davranış biçimlerine uymadığı için onu oldukça etkilemiştir. Sanki bir düğmeye basılmış ve tümüyle değişmişlerdir ve bu durum Bu.’nun uzunca bir süre dertlenmesine neden olmuş; onların onun özel yaşamından çıkmaları gerektiği fikrini güçlendirmiştir. Vi. bu içeriği doğrular. Zaman sıralaması sorulduğunda Vi., Bu., bu olayı Nisan (1998) ayına dahil etmiştir, der. Götzl, yüksek sesle Bu.’ya göre üçlünün Chemnitz’den taşındıktan sonra Kaufland yakınlarında bir sosyal konutlar yerleşkesine geçtikleri, bu yerin muhtemelen Fritz-Heckert bölgesinde olduğunu okur. Ona gidip gitmediğine dair bir konuşmada Mundlos, bilgisayar oyunları yüzünden Kaufland yakınlarına düzenli olarak gittiğini söylemiştir. Kapıdaki isim levhalarına ya da başka ayrıntılara ilişkin bir şey hatırlamamaktadır. Vi. bu bilgileri doğrular; ayrıca Bu.’nun ifadesine göre onun dairesinde üçlünün bir bilgisayarları ve yazıcıları olduğu; üçünün bilgisayarda oyun oynadığı ve içlerinde en çok Mundlos bilgisayardan anladığı için bilgisayarın ona ait olduğunu zannetiği bilgisini de doğrular. Bunun dışında Bu.’nun onlar taşınırken bilgisayarı ve yazıcıyı da götürdüklerini söylediğini de doğrular.

07.11.2011 tarihinden önce Nasyonal Sosyalist Yeraltı Örgütü ifadesinin Bu. için bir anlamı var mıydı, sorusuna Bu. hayır yanıtını vermiştir, der Götzl. Sonra Bu.’ya iş yerinden verilen maaş bordrolarının Şubat, Mart ve Nisan 2000 tarihlerine ait olanlarının eksik olduğu, bunların Zwickau’da Frühlingsstraße 26 numaradaki yangın enkazında bulunduğu hatırlatılır. Bu konuda Bu., maaş bordrolarından Nisan 2000 tarihli olanını acaba birinin hizmetine sunmuş mudur, diye dün düşündüğünü, ona bunun makul geldiğini, fakat hatırlayamadığını ifadesinde söylemiştir. Sonra Götzl, Bu.’nun kendisine gösterilen resimlerde Zschäpe’yi tanıdığını söylemiştir, ama aklında kaldığı kadarıyla Zschäpe’nin saçları sarı ya da fotoğraftakinden daha açık renktedir. Vi., Bu.’ya André E.’nin şimdiki karısı sorulduğunda, Bu. onun sadece eski kız arkadaşını tanıdığını söylemişti, der. Götzl, bu kız arkadaşın adının olduğunu söyler. Kendisine gösterilen diğer fotoğraflarda Bu.’nun bir kişiyi André E. olarak teşhis ettiğini ya da bu kişinin onun erkek ikiz kardeşi Maik olabileceğini söylediğini Vi. doğrular. Sonra Götzl, Bu.’nun Holger G. ve Ralf Wohlleben isimlerindeki kişileri tanımadığını, Tino Brandt ismini ise ilk kez basından ya da mahkeme kararlarından dolayı duyduğunu ya da üç gün önce Spiegel’den kendisine gelen bir adamdan duymuş olabilceğini söylediğini hatırlatır. Götzl, Bu.’nun Pr.’e ilişkin ise ismi ona tanıdık gelmekle birlikte onu nereye dahil edeceğini bilemediğini belirttiğini söyler. Jan We. ismine ilişkin ise Bu. ismi duymuş olabileceğini ama bu kişiye ilişkin hafızasında hiçbir şeyin olmadığını söylemiştir. Vi., Bu.’nun bu kişiyi bir başkasıyla karıştırdığını; ancak bu konuya sonra geleceklerini açıklar. Götzl, Bu.’nun Wolgograder Allee sokağını bildiğini, fakat üçlünün bir sonra oturdukları dairenin bu sokakta olup olmadığını bilmediğini her hâlükârda üçlünün oturduğu dairenin çok küçük olduğunu söylediğini belirtir.

Götzl, Bu.’nun konuşmasını nasıl bitirdiğini sorar. Vi. Bu.’nun vicdanını rahatlatmayı, gerçeği söylemeyi ve yardım etmek istediğini belirttiğini söyler; bir tür kişisel açıklamada bulunmuştur. Götzl okur: “Nihayet her şeyi kapsamlı bir biçimde anlatabildiğimden dolayı bugün dünle kıyaslandığında daha rahatım; bunu çok daha önceleri yapmadığım, bu üçlünün dediklerine inandığım ve yaptıklarını göremeyecek denli kör olduğum için derinden pişmanlık duyuyorum. Benim görevim ve sorumluluğum olması gerekirken her şeyi açık açık ortaya koyma yürekliliği gösteremedğim için de pişmanlık duyuyorum.” İfadesinde bilerek bir avukat talep etmediğini söylemiştir: “ben ilk etapta gerçek neyse onu herhangi bir yapının ya da oluşumun etkisine girmeden söylemek istedim.” Vi., Bu.’nun en başından itibaren iş birliği yaptığını söyler. Götzl, Vi.’nin bir kez daha mahkemeye çağrılacağını söyler.

Sonra Zschäpe’nin savunma makamı Stahl, Bu.’nun sorgulama çerçevesinde bu üç kişi arasında bir fark gözetip gözetmediğini sorar. Vi., Bu.’nun şu anlamda bir ayrıma gittiğini söyler: Bu., Mundlos’la yakın bir diyaloğu varken, Böhnhardt’tan daha çok korktuğunu, Mundlos’un bilgisayara ilgisini, Zschäpe ile Böhnhardt arasında bir ilişki olduğunu tahmin ettiğini söylemiştir. Stahl, Bu.’nun St. ile olan ilişkisi dışında Zschäpe ile konuştuğu başka noktalar olmuş mudur, diye sorar. Vi., başka bir şey hatırlamadığını söyler. Stahl, Bu.’nun ifadesinde Chemnitz’den ve bu camiadan ayrıldığı için memnun olduğunu, bunu onlara da söylediğini ve onların bunu anlayışla karşıladıkları, hatta Uwe’nin yaşamını berbat ettiği için bizzat pişmanlık duyduğu ve diğerlerinden farklı olarak onunla her zaman ayrıntılı bir biçimde konuşabildiğini söylediği hatırlatmasında bulunur. Stahl, Bu.’nun daha ayrıntılı açıklamalarda bulunup bulunmadığını sorar. Vi., belki diğer sorgulamalarda bulunmuştur, yanıtını verir. Sonra Stahl, tutanağın farklı yerlerinde “üçlü”den söz edilen kısımları sorar; acaba Bu. orada kimin ne söylediği ya da ne yaptığına dair bir ayrıma gitmiş midir? Vi. şu an için böyle bir şey hatırlamadığını, ancak tahminde bulunabileceğini söyler; Bu.’nun anlattıkları bölük pörçüktür; örneğin daha sonraki sorgulamalarda oyuna değinmiştir.Avukat Nahrath, Vi. tanık Bu. ile ilk kez diyaloğa geçtiğinde aralarında gayri resmi bir ön konuşma geçmiş midir, diye sorar. Ancak tahminde bulunmam gerekir; fakat böyle bir konuşma yapıldığını hatırlamıyorum der Vi. Tanığı hakları konusunda bilgilendirmişler ve bir an önce sorgulamaya başlamışlardır. Onu, terörist bir örgüte yardımla itham etmişlerdir. Nahrath, soyut ya da somut ayrı ayrı suçlarla mı itham edilmiştir, diye sorar? Sorgulamada yardım ve yataklık etme eylemlerinin ele alındığını söyler Vi.; fakat haklarını bildirirken neyi temel almışlardır; hatırlamıyordur. Nahrath: “Sorgulamanın başında örgütün işlediği tek bir cinayetten mi söz edilmiştir, yoksa pek çok cinayetten mi?” Artık tam olarak bilemediğini söyler Vi. Bilirkişi Saß, acaba Böhnhardt ve Mundlos arasında bir ilişki olduğu varsayımına, bu üç kişinin arasındaki ilişkilere ve Böhnhardt’tan duyulan korkuya dair daha fazla bir şey söylenmiş midir, diye sorar. Vi., hepsine tek tek hayır yanıtını verir.

Sorgulamaya ara verilir. Avukat von der Behrens’in GBA’nın Mandy St’e karşı açtığı soruşturmanın dosyalarından istifade edebilmeye ilişkin dilekçesi ile devam edilir. Burada bir yandan tanık St.’nin susma hakkından yararlanıp yararlanamayacağı ve yararlanabilirse hangi oranda yararlanabileceğini değerlendirebilmek ve öte yandan Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 56. paragrafı gereği bunun ispatının gerekip gerekmeyeceği söz konusudur. Dosyanın şu anki durumu gereği böyle bir tetkikin yapılması ancak kısıtlı oranda mümkündür. Tanık St. bağlamındaki dosyanın içeriği diğer tanıkla karşılaştırıldığında dikkat çekici şekilde azdır. Dosyada soruşturmanın bir diğer tanık için ibrazı gereken sonuçları eksiktir. Ayrıca dosyayla ilgisi olan tüm kanıtlar dosyada yer almadığı için dosyanın eksiksiz olmasına ilişkin temel ilke de çiğnenmiştir.

Duruşma günü saat 16:17’de sonlanır.

Müdahil avukat Stolle açıklamada bulunur: “Max Florian B.’nin sorgulaması pek çok soruyu gündeme getirmektedir. Anlaşılan odur ki üçlü, daha 1998 yılında direkt kendi çevrelerinden bir muhbirin onları ele verdiğinden yola çıkmıştır. Bu hususlarla ilgili daha ayrıntılı bilgilere, savcılık tarafından münferit işlem gören dosyalar sayesinde ulaşılabilecekken, bu dosyalar henüz elimize geçmiş değildir. Dosyalar davaya katılan tüm tarafların kullanımına nihayet sunulmalıdır.”

Weblog „NSU-Nebenklage“de ise şunlar yer almaktadır: “Her durumda Max-Florian B., kişiliği ve Chemnitz ‚den pek çok Nazi’nin yaptığı yardımlara ilişkin açıklamalarıyla bir kez daha NSU‚unun güvenilir çok sayıda destekçisinin olduğunu göstermiştir. Bu durumun sadece üçlünün kayıplara karıştığı ilk dönem için değil, aksine cinayetlerin işlendiği dönem için de geçerli olduğundan yola çıkılabilir.”